«Талдау» жобасы аясында ҚР Президентінің көмекшісі, Конституциялық комиссияның мүшесі Қуанышбек Есекеевтің конституциялық реформаға және азаматтардың цифрлық құқықтарын қорғаудың жаңа үлгісін қалыптастыруға арналған дәрісі өтті. Байланыс құқығына кепілдік беру, ақпаратқа қол жеткізу және жаңартылған құқық келбетінің ажырамас бөлшегі ретінде дербес деректерді қорғау кездесудің басты тақырыбы болды.
Қуанышбек Есекеевтің айтуынша, қазіргі заманғы Конституция цифрлық дәуірдің шындығын ескеруі тиіс. Ол адамның байланыс құқығын, ақпаратқа қол жеткізу құқығын және дербес деректердің сақталу құқығын негізгі құқықтардың қатарына жатқызды. ХХІ ғасырдың негізгі ресурсына айналатын және нақты құқықтық реттеуді қажет ететін деректер екендігіне ерекше назар аударылды.
«Біздің үлгіде біз либералдық қағидатты бекітеміз: дербес деректер адамның өзіне тиесілі, ал мемлекет оларды қорғауды қамтамасыз ету міндетін өзіне алады», – деп атап өтті Қуанышбек Есекеев.
Сөз сөйлеу барысында деректерді реттеудің халықаралық тәсілдерінің мысалдары келтірілді. Бірқатар елдерде деректер іс жүзінде ірі жеке корпорацияларға шоғырланған, ал басқаларында мемлекет ақпараттық ауқымының негізгі иесі болып табылады. Лектордың айтуынша, Қазақстан өз үлгісін қалыптастырады, онда азаматтың өзі негізгі субъект болып қала береді, ал мемлекет қауіпсіздіктің құқықтық және технологиялық тетіктерді қамтамасыз етеді.
Дәріс барысында сондай-ақ әлеуметтік саланы инклюзиялау және цифрлық трансформациялау тақырыптары қозғалды. Бұл азаматтардың барлық санаттары, оның ішінде ерекше қажеттіліктері бар адамдар үшін мемлекеттік және білім беру қызметтеріне тең қолжетімділікті қамтамасыз ететін технологиялық шешімдерді қалыптастыру туралы болды. Әмбебап дизайн және қол жетімділік принциптерін ескере отырып, цифрлық қызметтерді бейімдеу қажеттілігі атап өтілді.
Білім беру саласындағы елді цифрландыру стратегиясына ерекше назар аударылды. Қуанышбек Есекеев педагогтердің цифрлық құзыреттілігін дамытудың, заманауи білім беру платформаларын енгізудің және тұрғылықты өңіріне қарамастан сапалы оқытуды қамтамасыз етуге қабілетті тұрақты цифрлық инфрақұрылымды қалыптастырудың маңыздылығын атап өтті.
