Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті – Қазақстанның білім беру және ғылыми зерттеу саласындағы жетекші жоғары оқу орындарының бірі. Университеттің негізгі міндеті тек білімді мамандар даярлаумен шектелмей, қоғамның әлеуметтік, экономикалық және экологиялық тұрғыдан тұрақты дамуына үлес қосу болып табылады. Қазіргі жаһандану жағдайында адамзат алдында тұрған климаттың өзгеруі, табиғи ресурстардың азаюы, әлеуметтік теңсіздік және қоршаған ортаның ластануы сияқты мәселелерді шешу ерекше маңызға ие. Осындай өзекті мәселелерді ескере отырып, ҚазҰУ тұрақты даму қағидаттарын білім беру, ғылыми зерттеу және қоғамдық қызмет бағыттарымен байланыстырып, болашақ ұрпақтың жауапкершілігін арттыруға ықпал етуде.
Тұрақты даму – қазіргі қоғамның қажеттіліктерін қамтамасыз ете отырып, келешек ұрпақтың мүмкіндіктерін шектемеуге бағытталған маңызды тұжырымдама. Бұл қағидат Біріккен Ұлттар Ұйымының 2030 жылға дейінгі тұрақты даму күн тәртібімен тығыз байланысты. Аталған бағдарлама сапалы білім беру, кедейлікті азайту, қоршаған ортаны қорғау, гендерлік теңдікті қамтамасыз ету, инновациялық даму және халықаралық серіктестікті нығайту сияқты 17 негізгі мақсатты қамтиды. ҚазҰУ-дың тұрақты даму контекстінде сапалы білім беруді жүзеге асыруға арналған тұжырымдамасы осы жаһандық бағыттардың университет қызметіндегі маңызын көрсетеді Университеттің тұрақты болашақ қалыптастырудағы басты бағыттарының бірі – жастарға сапалы білім беру және олардың кәсіби әлеуетін дамыту. Білім беру жүйесі қоғамның ұзақ мерзімді дамуына тікелей әсер ететін маңызды фактор болғандықтан, университет студенттерді тек белгілі бір мамандық бойынша даярлап қана қоймай, олардың сыни ойлау қабілетін, зерттеушілік дағдыларын және әлеуметтік жауапкершілігін дамытуға ерекше мән береді. Тұрақты даму қағидаттарын оқу бағдарламаларымен байланыстыру болашақ мамандардың жаһандық мәселелерді терең түсінуіне және оларды шешудің тиімді жолдарын іздеуіне мүмкіндік береді. Университеттің ғылыми-зерттеу қызметі де тұрақты даму мәселелерімен тығыз байланысты. Ғылым мен инновация қазіргі қоғамның даму қарқынын анықтайтын негізгі күштердің бірі болып саналады. ҚазҰУ-дың ғылыми ортасында экология, энергетика, биотехнология, ақпараттық технологиялар және әлеуметтік ғылымдар бағыттарындағы зерттеулер тұрақты даму мәселелерін қарастыруға мүмкіндік береді. Мұндай зерттеулер табиғи ресурстарды тиімді пайдалануға, қоршаған ортаға түсетін жүктемені азайтуға және қоғам өмірінің сапасын жақсартуға бағытталған ғылыми шешімдердің қалыптасуына ықпал ете алады.
Сонымен қатар университеттің халықаралық ғылыми байланыстары тұрақты даму бағытындағы бастамалардың ауқымын кеңейтуге жағдай жасайды. Шетелдік университеттермен және зерттеу ұйымдарымен тәжірибе алмасу жаңа технологияларды меңгеруге, ғылыми жобалардың сапасын арттыруға және білім беру жүйесін жетілдіруге мүмкіндік береді. Халықаралық ынтымақтастық барысында қалыптасқан тәжірибені ұлттық білім беру жүйесіне бейімдеу Қазақстандағы ғылым мен инновацияның дамуына оң әсер етуі мүмкін. ҚазҰУ-дың тұрақты даму жолындағы бастамаларында цифрландыру мәселесі де маңызды орын алады. Бүгінгі таңда цифрлық технологиялар білім алудың қолжетімділігін арттырып, ақпаратпен жұмыс істеудің жаңа мүмкіндіктерін қалыптастыруда. Электрондық оқу ресурстары, қашықтан білім беру мүмкіндіктері және ғылыми ақпараттық жүйелер білім беру үдерісінің тиімділігін арттыруға ықпал етеді. Сонымен бірге цифрлық технологияларды пайдалану қағаз шығынын азайту, университет қызметін оңтайландыру және ресурстарды тиімді басқару сияқты тұрақты даму міндеттерін шешуге мүмкіндік береді.
Университеттің қоғамдық қызметі де тұрақты болашақ қалыптастырудың маңызды бөлігі болып табылады. Студенттердің еріктілік қозғалыстарға, әлеуметтік жобаларға, қайырымдылық іс-шараларына және ағартушылық бастамаларға қатысуы олардың азаматтық белсенділігін арттырады. Қоғамдық жұмыстар жастарға адамдар арасындағы өзара қолдаудың, жауапкершіліктің және әлеуметтік әділдіктің маңызын түсіндіреді. Мұндай тәжірибе болашақ мамандардың кәсіби біліммен қатар адамгершілік қасиеттерін дамытуға көмектеседі.
Қорытындылай келе, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің тұрақты болашақ қалыптастырудағы рөлі білім беру, ғылым, экологиялық мәдениет, цифрлық технологиялар және қоғамдық жауапкершілік бағыттарымен тығыз байланысты. Университеттің тұрақты даму қағидаттарын өз қызметіне енгізуі жастардың саналы, білімді және қоғам алдындағы міндетін түсінетін тұлға болып қалыптасуына негіз болады. Тұрақты болашақ құру тек ғылыми жаңалықтар мен технологиялық жетістіктерге ғана емес, әр адамның табиғатқа, қоғамға және келешек ұрпаққа деген жауапкершілігіне байланысты. Сондықтан ҚазҰУ-дың осы бағыттағы бастамалары Қазақстанның ұзақ мерзімді дамуы үшін маңызды мәнге ие.
Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ
Заң факультеті қылмыстық құқық, қылмыстық іс жүргізу және
криминалистика кафедрасының оқытушылары
Худайбергенов Ж.Т., Әлімғазы Г.С., Тұрысбек Р.Б.
